Ngày 26/10/2026, Quốc hội xem xét dự án luật sửa đổi các quy định về quản lý vũ khí, vật liệu nổ và phòng cháy, chữa cháy (PCCC). Đối với hoạt động xây dựng, nội dung đáng chú ý là tiếp tục hoàn thiện cơ chế hậu kiểm, đồng thời xác định rõ trách nhiệm nghiệm thu và bảo đảm an toàn công trình. Diễn biến này đặt ra yêu cầu phân biệt thủ tục hành chính đã được cắt giảm với công việc kỹ thuật mà chủ đầu tư vẫn phải tổ chức.
Dự thảo tiếp nối cơ chế đang áp dụng
Theo thông tin Bộ Công an trình Quốc hội, dự thảo sửa đổi 12 điều của Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ. Hướng sửa đổi gồm bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu, kết hợp hậu kiểm với kiểm tra việc chủ đầu tư, chủ sở hữu chấp hành pháp luật về nghiệm thu. Dự thảo còn điều chỉnh việc quản lý phương tiện, vật liệu và cấu kiện ngăn cháy, chống cháy theo pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa.
Đây là dự án luật đang được Quốc hội xem xét, chưa phải luật sửa đổi đã có hiệu lực. Tuy nhiên, việc cắt giảm thủ tục kiểm tra nghiệm thu đã có căn cứ riêng từ trước. Nghị quyết 66.18/2026/NQ-CP do Chính phủ ban hành ngày 18/5/2026 có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, với thời hạn áp dụng đến hết ngày 28/02/2027, trừ các trường hợp tại Điều 7. Quy định tương ứng có thể hết hiệu lực sớm khi văn bản thay thế có hiệu lực.
Tại Phần C, Mục 2, Phụ lục I.1, Nghị quyết quy định không thực hiện thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu theo điểm c khoản 5 Điều 18 Luật số 55/2024/QH15 và Điều 10 Nghị định 105/2025/NĐ-CP. Văn bản cũng xử lý trường hợp công trình đã có giấy chứng nhận thẩm duyệt thiết kế nhưng chưa được chấp thuận kết quả nghiệm thu theo khoản 3 Điều 46 Nghị định này. Vì vậy, không thể coi ngày thảo luận dự luật là ngày bắt đầu bỏ thủ tục.
Trách nhiệm chất lượng vẫn thuộc các chủ thể dự án
Tại phiên thảo luận ngày 26/10, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh trách nhiệm nghiệm thu của chủ đầu tư, chủ sở hữu trước khi đưa công trình vào sử dụng. Thiết kế được thẩm định và chất lượng thi công thực tế là hai khâu khác nhau; việc giảm kiểm tra hành chính phải gắn với trách nhiệm của tư vấn, nhà thầu và giám sát.
Đối với ban quản lý dự án, cách tổ chức công việc phù hợp là tách danh mục thủ tục với danh mục bằng chứng kỹ thuật. Danh mục thứ nhất xác định công việc làm với cơ quan nhà nước. Danh mục thứ hai theo dõi thiết kế, thiết bị lắp đặt, kết quả thử nghiệm, sai khác đã xử lý và người xác nhận. Cách tách này giúp tránh tình trạng bỏ luôn một bước kiểm soát chất lượng chỉ vì biểu mẫu hành chính thay đổi.
Trong quản lý hợp đồng, chủ đầu tư và nhà thầu nên rà soát các mốc bàn giao hồ sơ, chạy thử và khắc phục tồn tại. Nếu điều khoản thanh toán đang gắn với một giấy tờ thuộc thủ tục được cắt giảm, các bên nên thống nhất cách ghi nhận hoàn thành tương ứng, thay vì để hồ sơ thanh toán mắc lại ở một yêu cầu không còn phù hợp.
Trọng tâm của việc chuẩn bị là bảo đảm tài liệu phản ánh đúng công trình thực tế và xác định rõ người chịu trách nhiệm. Cải cách thủ tục chỉ đem lại hiệu quả khi tiến độ bàn giao đi cùng chất lượng và khả năng vận hành an toàn.
Bình luận