Quyết định đầu tư được thể hiện trong quyết định phê duyệt dự án
Khoản 1 Điều 28 Luật Xây dựng số 135/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, quy định thẩm quyền quyết định đầu tư theo hình thức đầu tư và pháp luật liên quan. Việc quyết định đầu tư được thể hiện tại quyết định phê duyệt dự án xây dựng. Vì vậy, người chuẩn bị hồ sơ phải xác định đúng chủ thể có thẩm quyền và tập hợp căn cứ đủ để người đó quyết định nội dung dự án sẽ được thực hiện.
Điều 26 của Luật yêu cầu báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc kinh tế – kỹ thuật được thẩm định làm cơ sở phê duyệt. Đối với dự án thuộc diện thẩm định tại cơ quan chuyên môn về xây dựng, kết quả phải được tổng hợp theo khoản 6 Điều 26. Quyết định đầu tư vì thế cần được hình thành từ hồ sơ đã xử lý các yêu cầu thẩm định, đồng thời thể hiện rõ nội dung mà người có thẩm quyền chấp thuận.
Thẩm quyền phụ thuộc hình thức đầu tư
Dự án đầu tư công, PPP và đầu tư kinh doanh có cơ chế xác định người quyết định đầu tư theo các luật tương ứng. Điều 28 Luật Xây dựng dẫn chiếu theo từng hình thức, còn khoản 2 Điều 39 Nghị định số 217/2026/NĐ-CP xác định việc phê duyệt dự án PPP theo pháp luật về PPP. Do đó, việc giao một cơ quan hoặc bộ phận chuẩn bị hồ sơ cần được phân biệt với quyền phê duyệt nội dung dự án.
Trong tổ chức thực hiện, bên chuẩn bị nên xác định văn bản giao nhiệm vụ, phân cấp hoặc ủy quyền đang áp dụng cho người ký. Nội dung trình phải nằm trong phạm vi thẩm quyền đó và theo đúng trình tự của nguồn vốn. Khi dự án có nhiều cơ quan tham gia, hồ sơ nên làm rõ cơ quan chủ trì tổng hợp và trách nhiệm cung cấp kết quả để quyết định được ban hành trên một bộ dữ liệu thống nhất.
Việc phân loại dự án đầu tư xây dựng là bước cần thực hiện sớm vì ảnh hưởng đến thẩm quyền và thủ tục. Nếu nguồn vốn hoặc quy mô thay đổi trong quá trình chuẩn bị, nhóm dự án cần đánh giá lại cách tổ chức phê duyệt theo quy định tương ứng. Kết luận về thẩm quyền phải dựa trên trạng thái dự án được trình, cùng quy định chuyển tiếp khi hồ sơ đã thực hiện theo cơ chế trước đó.
Nội dung quyết định phải đủ để tổ chức thực hiện
Khoản 1 Điều 39 Nghị định 217 xác định các nội dung chủ yếu, gồm nhận diện dự án, mục tiêu, địa điểm, chủ thể tham gia, quy mô, thông số chính, tổng mức đầu tư, nguồn vốn, thời gian và hình thức quản lý. Quyết định còn thể hiện những nội dung khác theo tính chất dự án như phương án mặt bằng, phân chia gói thầu hoặc chuyển giao công nghệ. Các nội dung được phê duyệt cần tương thích với hồ sơ đã thẩm định và mục tiêu đầu tư.
Nhóm chuẩn bị nên kiểm soát thống nhất các thông số giữa quyết định và tài liệu kèm theo. Tên công trình, diện tích đất, công suất và tổng mức đầu tư cần có cùng cách nhận diện để các đơn vị triển khai sử dụng được. Nếu một thông số được dẫn chiếu sang phụ lục, quyết định nên chỉ rõ tài liệu và phiên bản tương ứng, qua đó bảo đảm phạm vi phê duyệt có thể truy xuất trong quá trình thực hiện.
Nguồn vốn và thời gian cần được xem xét như những điều kiện gắn liền với phương án công trình. Việc phân kỳ phải thể hiện được giai đoạn nào triển khai trước và điều kiện cần có để đưa phần công trình đó vào sử dụng. Một quyết định có quy mô rõ nhưng thời gian, nguồn lực và phương án quản lý thiếu nhất quán sẽ gây khó khăn cho lựa chọn nhà thầu, ký hợp đồng và kiểm soát kết quả thực hiện.
Tổng hợp kết quả thẩm định và xử lý yêu cầu bổ sung
Chủ đầu tư nên lập danh mục nội dung đã được thẩm định, nội dung đã chỉnh sửa và tài liệu giải trình tương ứng. Khi tư vấn sửa thiết kế để đáp ứng yêu cầu, nhóm tổng hợp cần đánh giá ảnh hưởng đến chi phí, công suất, tiến độ và các thủ tục liên quan. Sự cập nhật phải được phản ánh trong bộ hồ sơ trình phê duyệt để quyết định đầu tư dựa trên phương án cuối cùng đã hoàn thiện.
Trách nhiệm của tư vấn cần được xác định theo phạm vi lập, thẩm tra hoặc cung cấp dữ liệu. Những vấn đề về chi phí sửa thiết kế sau yêu cầu thẩm định được xử lý theo nguyên nhân và hợp đồng, đồng thời hồ sơ kỹ thuật vẫn phải được hoàn thiện đúng yêu cầu áp dụng. Chủ đầu tư nên theo dõi riêng trạng thái hoàn thiện dự án và trạng thái giải quyết quyền lợi với tư vấn để duy trì tiến độ chuẩn bị.
Khi còn một điều kiện phải hoàn thành ở giai đoạn tiếp theo theo quy định, nội dung quyết định và kế hoạch thực hiện cần xác định rõ trách nhiệm xử lý. Nhóm dự án phải phân biệt điều kiện được phép thực hiện sau với nội dung bắt buộc hoàn thành trước phê duyệt. Cách phân loại này giúp tránh sử dụng một yêu cầu giao tiếp tục hoàn thiện để thay cho căn cứ cần có ngay tại thời điểm quyết định đầu tư.
Quản lý dự án thành phần và điều chỉnh sau phê duyệt
Khoản 3 Điều 39 Nghị định 217 quy định việc phê duyệt theo dự án thành phần hoặc giai đoạn tương ứng nội dung đã được lập, thẩm định; người quyết định đầu tư phê duyệt toàn bộ sau khi kết thúc thẩm định các phần, trừ trường hợp tách dự án thành phần độc lập. Vì vậy, phạm vi của từng quyết định cần phản ánh đúng phần đã được xem xét và mối liên hệ với toàn bộ dự án.
Trong quá trình thực hiện, Điều 28 Luật Xây dựng phân biệt cơ chế điều chỉnh dự án đầu tư công, PPP và đầu tư kinh doanh. Điều 40 Nghị định 217 tiếp tục quy định việc điều chỉnh và các trường hợp cơ quan chuyên môn thẩm định báo cáo khả thi điều chỉnh. Chủ đầu tư cần đánh giá thay đổi theo tác động thực tế đến mục tiêu, quy mô, thiết kế và tổng mức đầu tư để tổ chức đúng thủ tục.
Quyết định điều chỉnh nên chỉ rõ nội dung được thay thế, phần tiếp tục áp dụng và tài liệu kèm theo. Các bộ phận hợp đồng, thiết kế và quản lý chi phí cần nhận cùng thông tin để triển khai thống nhất. Việc phê duyệt thay đổi ở cấp dự án cũng cần được chuyển thành xử lý hợp đồng phù hợp với quyền, nghĩa vụ đã ký và thẩm quyền của các bên.
Kết luận
Quyết định đầu tư dự án phải xác lập rõ nội dung, nguồn lực và trách nhiệm thực hiện trên cơ sở thẩm định đúng thẩm quyền. Chủ đầu tư cần kiểm soát tính thống nhất của hồ sơ và duy trì lịch sử điều chỉnh để các bước triển khai bám đúng phạm vi được phê duyệt. Một quyết định rõ ràng tạo cơ sở cho việc giao việc, quản lý vốn, thời gian và đánh giá kết quả của dự án.
Bình luận