Ngày 24/10/2026, Quốc hội thảo luận tại tổ về sửa đổi Luật Đầu tư, trong đó có nội dung gắn ưu đãi với kết quả dự án. Các ý kiến này đang trong quá trình xây dựng luật, chưa có hiệu lực áp dụng.
Ưu đãi đi cùng trách nhiệm thực hiện
Theo thông tin Kiểm toán nhà nước công bố ngày 24/10, Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa đề nghị chính sách hỗ trợ có điều kiện, thời hạn và căn cứ vào việc thực hiện cam kết. Hoạt động giám sát nên diễn ra ngay khi triển khai dự án; cơ chế dừng, thu hồi hỗ trợ phải làm rõ thẩm quyền và thủ tục. Cùng phiên thảo luận, đại biểu Trần Thị Hiền đề nghị phân định trách nhiệm chậm trễ. Khi góp ý về việc chấm dứt hoạt động dự án chậm tiến độ, bà kiến nghị loại trừ thời gian chậm do cơ quan nhà nước giải phóng mặt bằng, bàn giao đất hoặc xử lý thủ tục liên quan khỏi thời hạn xem xét chấm dứt.
Đề xuất lựa chọn nhà đầu tư theo tiêu chí
Báo Điện tử Chính phủ ngày 24/10 ghi nhận đại biểu Lê Nữ Thùy Dương đề nghị mở rộng ưu đãi cho dự án xanh và bổ sung tiêu chí về giảm phát thải, năng lượng sạch. Đối với dự án ngoài ngân sách, đại biểu đề xuất chấp thuận nhà đầu tư khi chỉ có một hồ sơ hợp lệ, đồng thời đáp ứng điều kiện về địa bàn và ngành nghề ưu đãi. Khi có nhiều hồ sơ hợp lệ, đề xuất đặt ra cơ chế chấm điểm theo tiêu chí do Chủ tịch UBND cấp tỉnh ban hành. Đây là phương án đại biểu kiến nghị, không phải quyền lựa chọn thủ tục mà doanh nghiệp đang được tự áp dụng. Đại biểu Bùi Xuân Hải cũng lưu ý khả năng cân đối ngân sách khi thiết kế hỗ trợ bằng tiền.
Ý nghĩa đối với quản lý dự án xây dựng
Từ góc độ quản trị, ưu đãi dự kiến ảnh hưởng đến phương án tài chính nhưng không nên được ghi nhận như nguồn thu chắc chắn khi điều kiện hưởng chưa xác lập. Chủ đầu tư nên tách rõ ba nhóm thông tin trong hồ sơ: chính sách đang áp dụng, quyền lợi đã được xác nhận cho dự án và phương án đang được cơ quan lập pháp xem xét. Cách phân loại này giúp hạn chế việc lập tổng chi phí hoặc dòng tiền trên một giả định chưa thành hiện thực.
Đối với nhà thầu, cam kết về tiến độ và sản phẩm cần gắn với phạm vi công việc thực tế của mình. Hồ sơ quản lý nên thể hiện ngày mặt bằng được bàn giao, điều kiện tiếp cận, yêu cầu thay đổi và ảnh hưởng đến công việc kế tiếp. Một mốc hoàn thành bị lùi không tự giải thích được nguyên nhân; chuỗi tài liệu theo thời gian mới giúp phân biệt trách nhiệm của từng bên.
Người quản lý dự án cũng nên phân biệt việc lựa chọn nhà đầu tư với lựa chọn nhà thầu. Hai hoạt động có đối tượng và mục đích khác nhau; đề xuất thay đổi phương thức lựa chọn nhà đầu tư không đồng nghĩa với việc thay đổi cách giao gói thầu xây dựng. Khi lập kế hoạch thực hiện, hồ sơ đầu tư và hồ sơ hợp đồng vì vậy cần được quản lý riêng nhưng thống nhất về tiến độ.
Các ý kiến ngày 24/10 cho thấy hướng thảo luận chú trọng chất lượng thực hiện hơn việc chỉ đăng ký cam kết. Giá trị thực tế đối với doanh nghiệp nằm ở việc chuẩn bị hồ sơ có thể chứng minh kết quả, đồng thời không đưa đề xuất chưa được thông qua vào quyết định pháp lý như quy định hiện hành.
Bình luận