Minh họa các nội dung lập tiến độ, chấp thuận, cập nhật.
Khoản 2 Điều 80 Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 yêu cầu hợp đồng xây dựng phù hợp pháp luật áp dụng. Trong khuôn khổ đó, tiến độ được chấp thuận NEC4 có giá trị theo cơ chế các bên đã đưa vào giao dịch. Bài viết sử dụng NEC4 Engineering and Construction Contract, gọi tắt là ECC, bản 2017 đã cập nhật các sửa đổi đến tháng 1/2023, đối với hợp đồng mới của dự án đầu tư kinh doanh ngoài PPP, thuộc khung pháp luật từ ngày 01/7/2026.
Accepted Programme hỗ trợ tổ chức công việc và đánh giá tác động thời gian. Nếu công trường dùng bản mới lập còn bộ phận hợp đồng dùng bản chấp thuận trước đó, các bên có thể đang tính trên những kế hoạch khác nhau.
Xác định bản nào là Accepted Programme
Theo hướng dẫn của NEC về tiến độ được chấp thuận, thuật ngữ này chỉ tiến độ được nhận diện trong Contract Data hoặc bản tiến độ mới nhất được Project Manager chấp thuận. Nếu Contract Data chưa nhận diện tiến độ, nhà thầu nộp bản đầu tiên trong thời gian được dữ liệu hợp đồng quy định. Hồ sơ trình phải đáp ứng yêu cầu tại khoản 31.2.
Nhà thầu và chủ đầu tư cần thống nhất cách nhận diện trong Contract Data của NEC4 ECC: tên tệp, mã phiên bản và ngày dữ liệu. Chỉ ghi “tiến độ đính kèm” trong khi có nhiều tệp cùng tên dễ làm mất căn cứ. Khi bản mới được chấp thuận, hồ sơ phải giữ được lịch sử bản trước để giải thích các quyết định đã ban hành.
Ngày dữ liệu, ngày gửi và ngày chấp thuận có thể khác nhau. Hồ sơ cần phân biệt thời điểm chốt số liệu thực tế với thời điểm nộp và thời điểm xác lập trạng thái hợp đồng.
Trình kế hoạch đủ thông tin để có thể xem xét
Khoản 31.2 yêu cầu mốc hợp đồng và kế hoạch thực hiện; khoản 32.1 bổ sung thực tế và cách xử lý chậm trễ khi sửa tiến độ. Khoản 32.2 yêu cầu nộp bản sửa theo chỉ dẫn của Project Manager, khi nhà thầu lựa chọn và trong mọi trường hợp không cách nhau quá khoảng thời gian ghi tại Contract Data. Kế hoạch phải kết nối việc của nhà thầu với đầu vào của các bên khác. Các đầu việc lập hồ sơ hoàn công, vận hành phục vụ bàn giao được xếp vào tiến độ theo yêu cầu của Scope.
Nếu lịch đóng trần đi trước việc thử kín của đơn vị hệ thống kỹ thuật, Project Manager cần yêu cầu làm rõ quan hệ công việc. Chỉ giữ ngày đóng trần mà không xử lý giao diện sẽ tạo một bản sửa không thi công được.
Những dữ liệu thực hiện phải có căn cứ từ hiện trường. Việc cập nhật tiến độ thực tế nên ghi ngày bắt đầu, phần đã hoàn thành và thời lượng dự kiến còn lại. Tỷ lệ hoàn thành không đủ thay thế phân tích khối lượng, nguồn lực và điều kiện để hoàn tất hoạt động.
Project Manager phải trả lời có lý do
Hướng dẫn NEC về thực hiện vai trò Project Manager xác nhận thời gian phản hồi theo khoản 31.3 là hai tuần từ khi nộp. Nếu không chấp thuận, phản hồi cần đủ chi tiết để nhà thầu sửa vấn đề. Cơ chế này đòi hỏi người xem xét tập trung vào tính khả thi, thông tin bắt buộc, sự trung thực của kế hoạch và sự phù hợp với Scope.
Theo giải đáp của NEC về lý do không chấp thuận, giữ lại chấp thuận vì lý do ngoài hợp đồng có thể làm phát sinh compensation event theo khoản 60.1(9). Vì vậy, một phản hồi chỉ nêu “chủ đầu tư chưa đồng ý” không tự giải quyết được nghĩa vụ phản hồi có căn cứ.
Phản hồi phải chỉ ra hoạt động hoặc quan hệ cần sửa. Nếu một tổ đội được bố trí đồng thời tại hai khu vực cách xa nhau, Project Manager có thể yêu cầu giải thích nguồn lực hoặc điều chỉnh trình tự. Lần trình tiếp theo khi đó có mục tiêu xử lý rõ.
Im lặng chỉ dẫn đến chấp thuận khi đủ trình tự
Giải đáp chính thức về NEC4 ECC nêu rõ: sau khi Project Manager không phản hồi trong hai tuần, nhà thầu có thể thông báo về việc không phản hồi. Nếu tình trạng đó kéo dài thêm một tuần kể từ thông báo của nhà thầu, tiến độ được coi là chấp thuận. Thiếu thông báo nhắc này thì không tự có kết quả chấp thuận chỉ vì đã qua ba tuần.
Thông báo nhắc phải dẫn đúng bản đang chờ và gửi đến đầu mối hợp đồng. Chủ đầu tư nên bố trí người thay thế khi Project Manager vắng mặt.
Cơ chế trên áp dụng khi điều kiện hợp đồng không sửa đổi. Quy trình nội bộ phải phù hợp thời gian đã cam kết. Nếu cần cơ chế khác, các bên phải quy định rõ trong hợp đồng và bảo đảm phù hợp pháp luật.
Chấp thuận dự báo không tự điều chỉnh Completion Date
NEC giải thích giá trị quyết định chấp thuận rằng việc chấp thuận tiến độ không đồng nghĩa chấp nhận trách nhiệm đối với mọi chậm trễ thể hiện trên đó. Planned Completion phản ánh thời điểm nhà thầu dự kiến hoàn thành; Completion Date là mốc hợp đồng. Cơ chế compensation event xử lý quyền điều chỉnh tương ứng.
Giả sử tiến độ cập nhật dự báo hoàn thành ngày 20 thay vì ngày 10. Project Manager có thể chấp thuận một dự báo khả thi, phản ánh đúng thực tế, trong khi căn cứ điều chỉnh mốc hợp đồng vẫn đang được xử lý. Nếu buộc nhà thầu xóa mọi chậm trễ chưa được quyết định, bản tiến độ sẽ mất khả năng mô tả công việc thật.
NEC4 ECC Practice Note 1.1, hướng dẫn cho bản đã sửa đổi tháng 1/2019, giải thích cách đánh giá chậm trễ dựa trên Accepted Programme hiện hành tại dividing date, tức mốc phân định để đánh giá sự kiện, đồng thời xét sự kiện đã xảy ra giữa ngày dữ liệu và mốc đánh giá. Mục tiêu là xác định ảnh hưởng của compensation event đang xét, tránh đưa cả chậm trễ không liên quan vào kết quả.
Tổ chức hồ sơ để sử dụng nhất quán tại Việt Nam
Khoản 4 Điều 16 Nghị định số 207/2026/NĐ-CP đặt trách nhiệm kiểm tra, chấp thuận tiến độ tổng thể và chi tiết cho chủ đầu tư. Các bên phải tổ chức vai trò NEC cùng trách nhiệm này. Việc chấp thuận tiến độ thi công theo pháp luật và trạng thái Accepted Programme nên được thể hiện rõ trong cùng quy trình phối hợp.
Nhóm dự án cũng cần kiểm soát phiên bản hồ sơ trên môi trường dữ liệu chung để mọi quyết định dẫn đúng bản. Một bản dùng mô phỏng riêng cho compensation event phải được nhận diện theo mục đích đó, tránh làm người điều hành nhầm rằng đây là tiến độ mới đã được chấp thuận để thi công.
Kết luận
Accepted Programme đáng tin cậy khi nội dung phản ánh thực tế và trạng thái chấp thuận được chứng minh. Nhà thầu phải trình hồ sơ đầy đủ, Project Manager phản hồi đúng cơ chế, còn chủ đầu tư bảo đảm khả năng phối hợp. Quản lý tốt cả phiên bản và mục đích sử dụng giúp các bên điều hành công việc, đánh giá thay đổi thời gian và hạn chế tranh luận do dùng sai bản tiến độ.
Bình luận