Minh họa các nội dung mục tiêu, phạm vi, khối lượng.
Nhiệm vụ khảo sát phải xuất phát từ yêu cầu thiết kế
Khoản 1 Điều 22 Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 yêu cầu nhiệm vụ và phương án khảo sát phù hợp loại, cấp công trình, loại hình khảo sát, bước thiết kế và yêu cầu lập thiết kế. Quản lý nhiệm vụ khảo sát vì thế bắt đầu từ việc xác định dữ liệu cần cho quyết định kỹ thuật. Nếu giao khảo sát chỉ bằng số hố khoan hoặc diện tích đo, chủ đầu tư có thể nhận đủ khối lượng nhưng vẫn thiếu căn cứ lựa chọn giải pháp.
Điều 10 và Điều 11 Nghị định số 217/2026/NĐ-CP đặt việc lập, phê duyệt nhiệm vụ trước phương án kỹ thuật và thực hiện khảo sát. Chủ đầu tư hoặc cơ quan chuẩn bị dự án tổ chức lập, thuê hoặc giao người có chuyên môn về thiết kế, khảo sát lập nhiệm vụ, đồng thời chịu trách nhiệm phê duyệt. Các quy định khảo sát này được giữ trong Văn bản hợp nhất số 91/2026/VBHN-NĐ-BXD sau sửa đổi tháng 9/2026 và áp dụng cho các hình thức đầu tư thuộc phạm vi nghị định.
Chuyển nhu cầu dự án thành câu hỏi khảo sát cụ thể
Nhóm chuẩn bị cần mô tả công trình dự kiến, phương án đang xem xét và bước thiết kế sử dụng kết quả. Với công trình cải tạo, yêu cầu có thể tập trung vào hiện trạng kết cấu và điều kiện đấu nối. Với xây mới, thông tin địa hình, địa chất và nước dưới đất có thể chi phối vị trí, cao độ hoặc giải pháp nền móng. Mỗi loại dữ liệu phải phục vụ một nhu cầu thực tế của thiết kế.
Tư vấn thiết kế cần xác định thông số phải nhận và mức độ chi tiết. Khi mục tiêu dự án còn có nhiều phương án, nhiệm vụ cần phản ánh phạm vi thông tin phục vụ so sánh. Yêu cầu khảo sát phải bám giải pháp công nghệ và vị trí công trình đã chốt, giúp dữ liệu cung cấp trả lời được bài toán thiết kế.
Lập đủ nội dung, làm rõ giới hạn sử dụng dữ liệu
Khoản 4 Điều 11 Nghị định 217 quy định nhiệm vụ gồm mục đích, phạm vi, yêu cầu tiêu chuẩn và quy chuẩn, sơ bộ khối lượng, dự toán nếu có, cùng thời gian thực hiện. Phạm vi khảo sát nên có bản đồ hoặc tài liệu nhận diện; thời gian phải đủ cho hiện trường, thí nghiệm, phân tích và bàn giao dữ liệu.
Việc lựa chọn tiêu chuẩn phải gắn với loại hình khảo sát và yêu cầu công trình. Nhiệm vụ không nên đưa một danh mục dài nhưng thiếu yêu cầu đầu ra. Chủ đầu tư có thể quy định thêm cách bàn giao tọa độ, cao độ, số liệu thí nghiệm, ảnh hiện trường và định dạng dữ liệu trong hồ sơ giao việc hoặc hợp đồng. Các nội dung quản trị này hỗ trợ sử dụng dữ liệu, cùng yêu cầu kỹ thuật của tiêu chuẩn áp dụng.
Khoản 6 Điều 11 yêu cầu khi lập nhiệm vụ cho bước thiết kế sau phải xem xét nhiệm vụ, kết quả ở bước trước và các kết quả liên quan đã có. Người lập cần đánh giá phạm vi, thời điểm, độ tin cậy và khả năng dùng lại từng nguồn dữ liệu. Báo cáo của khu đất lân cận chưa đương nhiên đại diện cho vị trí xây dựng mới; việc kế thừa phải có lý do kỹ thuật.
Phê duyệt nhiệm vụ trước khi chốt phương án thực hiện
Chủ đầu tư hoặc cơ quan chuẩn bị dự án phê duyệt nhiệm vụ bằng văn bản hoặc trực tiếp trên nhiệm vụ theo khoản 3 Điều 11. Hồ sơ phê duyệt nên nhận diện phiên bản, phụ lục và các đầu vào dùng để lập nhiệm vụ. Nếu yêu cầu thiết kế thay đổi trước khi triển khai, người phụ trách phải xác định phần nhiệm vụ bị ảnh hưởng thay vì để nhà thầu tự diễn giải từ một cuộc họp chưa có kết luận.
Điều 12 giao nhà thầu khảo sát lập phương án kỹ thuật phù hợp nhiệm vụ đã duyệt, với thành phần, khối lượng, phương pháp, thiết bị, tổ chức thực hiện và biện pháp chất lượng, an toàn. Chủ đầu tư hoặc cơ quan chuẩn bị dự án kiểm tra hoặc thuê thẩm tra rồi phê duyệt theo quy định. Hai hồ sơ có quan hệ kế tiếp: nhiệm vụ xác lập yêu cầu cần đáp ứng, phương án tổ chức cách thực hiện yêu cầu đó.
Khi khảo sát phục vụ báo cáo nghiên cứu khả thi, lịch giao dữ liệu cần khớp thời điểm tư vấn lựa chọn giải pháp. Các bên cũng cần làm rõ trách nhiệm cung cấp đường tiếp cận, điện nước và kho bãi để phương án hiện trường dựa trên điều kiện có thể đáp ứng. Dữ liệu bàn giao theo đợt cần ghi rõ điều kiện sử dụng và thời điểm có báo cáo hoàn chỉnh.
Điều chỉnh nhiệm vụ khi thông tin mới làm thay đổi yêu cầu
Khoản 5 Điều 11 quy định các trường hợp sửa đổi, bổ sung nhiệm vụ khi phát hiện yếu tố khác thường, thay đổi nhiệm vụ thiết kế, dữ liệu chưa đáp ứng thiết kế hoặc điều kiện địa chất phát hiện trong thi công có thể ảnh hưởng chất lượng, biện pháp. Điểm b khoản 2 Điều 37 Luật Xây dựng cũng yêu cầu nhà thầu đề xuất bổ sung khi phát hiện yếu tố ảnh hưởng trực tiếp giải pháp thiết kế.
Chẳng hạn, trong tình huống giả định, dự án chuyển từ nhà kho một tầng sang khu vực có thiết bị nặng tại một phần mặt bằng. Tư vấn thiết kế phải xác định thông tin bổ sung cần cho khu vực ấy; nhà thầu khảo sát đề xuất phương án tương ứng. Việc tăng tải trọng không tự dẫn đến một số hố khoan cố định cho mọi công trình. Khối lượng bổ sung phải xuất phát từ bài toán thiết kế và tiêu chuẩn áp dụng.
Người quản lý nên lập văn bản nêu dữ kiện mới, phần nhiệm vụ thay đổi, sản phẩm cần bổ sung và ảnh hưởng thời gian, chi phí. Phân biệt khảo sát bổ sung với nghĩa vụ ban đầu giúp xác định phần công việc mới và phần phải khắc phục do thực hiện thiếu. Phê duyệt kỹ thuật chưa tự quyết định quyền được thanh toán thêm; phạm vi hợp đồng và nguyên nhân phát sinh phải được giải quyết tương ứng.
Giữ chuỗi hồ sơ từ nhiệm vụ đến sản phẩm cuối
Nhà thầu và chủ đầu tư cần lưu nhiệm vụ gốc, phiên bản bổ sung, phương án đã duyệt và tài liệu thực hiện theo cùng mã nhận diện. Khi xác nhận khối lượng khoan khảo sát hoặc nghiệm thu kết quả khảo sát, hồ sơ sẽ cho thấy sản phẩm đang đáp ứng phiên bản nào. Một đầu mối tổng hợp thay đổi giúp tư vấn thiết kế và nhà thầu dùng cùng bộ yêu cầu.
Khoản 1 Điều 95 của luật không yêu cầu phê duyệt lại dự án, thiết kế đã duyệt trước ngày 01/7/2026 chỉ vì luật mới có hiệu lực; hoạt động tiếp theo chưa thực hiện áp dụng luật mới. Hợp đồng khảo sát cũ còn chịu chuyển tiếp riêng tại khoản 7. Quản lý nhiệm vụ khảo sát hiệu quả nằm ở yêu cầu đúng, phê duyệt rõ và điều chỉnh kịp thời, tạo dữ liệu đủ tin cậy để quyết định giải pháp xây dựng.
Bình luận